AK Partili Cevdet Yılmaz’dan ‘yeni banknot ve enflasyon’ açıklaması
TBMM Plan ve Bütçe Kurulu Lideri Cevdet Yılmaz açıklamasında şu tabirleri kullandı:
SEÇİMİ KAZANMANIZ DURUMUNDA FAİZ SİYASETİNDE NASIL BİR YOL İZLEYECEKSİNİZ?
“Önceliğimiz yatırım, istihdam, üretim ve ihracat yolu ile büyüme, büyürken bir taraftan cari açığı, yapısal meselemiz olan cari açığı tahlile kavuşturamadık. Yapısal dönüşümü sağlayarak kalkınmakta olan bir iktisat olarak bu sorunu aşma iradesi ortaya konuyor. Gelişmiş ülkelerde bu tartışmayı yapmayabilirsiniz.
“TÜRKİYE 20 YILLIK SÜREÇTE ALT ORTA GELİR KÜMESİNDEN ÜST ORTA GELİR KÜMESİNE YÜKSELDİ”
Türkiye kalkınmakta olan bir ülke, gelişmiş ülke olma savı ortaya koymuş bir ülke. Burada bir eşiğe gelmiş durumdayız. Türkiye 20 yıllık süreçte alt orta gelir kümesinden üst orta gelir kümesine yükseldi.
Yeni gayemiz yüksek gelirli ülkeler ligine çıkabilmek. Katma bedeli yüksek kesimlerde atılım yaparak ihracatı esaslı bir biçimde değiştirip geliştirerek cari açık sorununu çözerek kişi başı geliri 13 bin dolar üzerine çıkararak yüksek gelirli ülkeler ligine adım atmış oluyorsunuz.
Burada da bütün dünya aslında bunu tartışıyor. Büyüme, istihdam, enflasyon sorunu pandeminde sonra bütün ülkelerin karşı karşıya olduğu bu.
“DAHA BÜTÜNCÜL SİYASETLER ORTAYA KOYMANIZ GEREKİYOR”
Büyüme, istihdamdan vazgeçip enflasyona yoğunlaşırsanız işiniz daha kolay. Hem büyüyeceğim hem enflasyonu düşüreceğim diyorsanız burada daha bütüncül siyasetler ortaya koymanız gerekiyor.
KUR MUHAFAZALI MEVDUATLA İLGİLİ SİYASET DEĞİŞİKLİĞİ OLUR MU?
Bu sistem özü prestijiyle süreksiz bir sistem, bundan bu türlü süratli bir çıkış yanlışsız yaklaşım değil. Finansal piyasalar oturdukça, istikrar hakim epey, TL’ye inanç istediğimiz noktaya geldikçe etaplı bir biçimde piyasaları bozmayacak, sorunlara yol açmayacak formda Türkiye buradan çıkacaktır.
Seçimler demek belirsizliğin azalacağı bir devir demek seçimlerle birlikte sonuç ne olursa olsun 5 yıllık yeni perspektif açılıyor. Öngörülebilirlik artıyor.
Önümüzdeki sürece ait olarak hangi parti kazanırsa kazansın belirsizlik azalacaktır. Bu perspektif içinde biz diyoruz ki deneyimli takımız, güçlü liderliğe sahibiz, güçlü gruplarla bu sıkıntıların üstesinden geliriz diyoruz.
GÜÇLÜ İKTİSAT GRUBU MİSYONU ÜSTLENECEK TABİRİ VAR. GÜÇLÜ TAKIMDAN NE ANLAMALIYIZ?
AK Parti’nin yetişmiş takımı var. Her alanda bu bu türlü, iktisatta 20 yılın getirdiği deneyim var. AK Parti’nin takım sorunu yok. Halkımızın onayı ile yetkiyi devam ettirdiğimizde birbiri ile uyumlu iktisatta bir grup oluşacaktır. İktisat makroekonomiden ibaret değildir.
Temel çerçevemiz muhakkak. Yatırım, istihdam, üretim ve ihracat yolu ile büyüme. Münasebetiyle temel olan dediğim üzere büyüme ve istihdamdan fedakarlık etmeden enflasyonu orta vadede tek haneli sayılara düşürmek.
Tarım Bakanı da çok kritik bu siyaset içerisinde. Bunlar yalnızca sektörel siyasetler değil. Makro çerçevelerle ele alınması gereken kritik bölümler.
YENİ SİSTEMDE NASIL BİR ONARIMDAN BAHSEDİYORUZ?
Kabine’de yenilik olacağını şimdiden söyleyebiliriz. Ben inanıyorum ki sayın Cumhurbaşkanımız bu hususları çalışıyordur. AK Parti şunu savundu: İstikrar içinde değişim, istikrar içinde yenilenme bunu yapmazsanız uzun soluklu olmazsınız.
Türkiye’nin gereksinimlerine bakacağız, ESK dediğimiz yapı var. Anayasal statü kazandırdık bu türlü platformları yeterli kullanarak iktisat siyasetlerini istişare içinde güncelleyeceğiz. Seçimlerden sonra oluşacak grubun taraflarla diyalog içinde gereksinimi ne ise o çerçevede bakacağını düşünebiliriz.
KILIÇDAROĞLU’NUN VAATLERİ VAR. EMEKLİYE MİNİMUM FİYAT MEBLAĞINDA İKRAMİYE VERECEĞİZ. EKONOMİYİ 6 AY İÇİNDE RAHATLATMAYI VAAT EDİYOR. 300 MİLYAR DOLARLIK KAYNAKTAN BAHSEDİYOR. BU VAATLERİ NASIL DEĞERLENDİRİYORSUNUZ?
Romantik telaffuzlar denebilir, hesapsız telaffuzlar, benim gördüğüm bu. Hükümet ile muhalefetin temel farkı bu. Bizim seçim beyannamemizde her satırın ardında çalışma var. Muhalefet ise seçime giderken halkın başını nasıl çeleriz, nasıl güzele giden sayılar söyleriz üzere bir korku içinde.
300 milyar doları getirdim diyor. Siz şimdi seçilmediniz, halktan onay almadınız nasıl gidip milletlerarası çevrelerle borç pazarlıkları yapıyorsunuz? Kendi tasarruflarımızla biz bu işin içinden çıkamayız cari açık vereceğiz bunu da dışarıdan gelen parayla kapatacağız demek.
Kaldı ki bu türlü biz 100 milyarlarca dolar para vereceğiz diye bekleyen yok. Halkı aldatmaya gerek yok. Hesabınızı yaparsınız aşikâr ölçülerde elbette memleketler arası finansı kullanırsınız, borçlanma yapabilirsiniz. Ancak ‘ben 300 milyar dolar getirdim’ siyasi inancı zedeliyor.
Avrupa bizi vizesiz alacak diyor. Bu taahhüdü nasıl yapabiliyorsunuz? Siz karşılasanız bile bir iki ülke itiraz ettiği vakit olmayacak demektir.
MERKEZ BANKASI BAĞIMSIZ DEĞİL ARGÜMANLARINA NE DİYECEKSİNİZ?
Bağımsızlık işlevsel bağımsızlıktır. İdari manada bağımsızlık dediğimiz vakit kendi vazife alanı ile ilgili son kelamı demektir. Bağımsız demek farklı bir devlet üzere hareket edecek değil. Merkez Bankası kanununda şu söylenir: Temel amacı istikrarı sağlamaktır. Bununla çelişmemek kaydı ile büyüme, istihdama dayanak olur diye bir söz var.
Merkez Bankası’nın şuraları kendileri alıyorlar, hiç kimseye de onaylatmıyorlar. Beğenirsiniz, beğenmezsiniz lakin nihayetinde yasal çerçeve içinde baktığınızda sonuncu kararı alma yetkisi Merkez Bankası Lideri ve kurullarındadır.
Bugünkü ortamda şunu söylüyoruz. Büyüme, kalkınmayı devam ettireceğiz. Dünya ile tıpkı süratle büyürsek ortalamaları yakalayamayız. Merkez Banka’mız da bu siyasetlerimize dayanak oluyor.
SOĞAN TARTIŞMALARI HAKKINDA
Soğan da çok değerli, ekmek de çok değerli, uzay çalışmaları da değerli. Neden bunları mukayese edelim. Yol da çok kıymetli, patates de kıymetli. Bunlar birbirleri ile entegre. Soğan üretimini artırmak istiyorsanız bilgi teknolojilerini, öteki bir grup altyapıları da geliştireceksiniz. Bunları birbirinin alternatifi olarak ortaya koymak yanlış.
SOĞAN NE VAKİT DÜŞECEK?
Bazı mahsullerde stokların erimesi ile eserin piyasaya girmesi ortasında boşluk oluşabiliyor. O ortalarda fiyat hareketleri olabiliyor. Yeni mahsuller piyasaya gelmediği için fiyat hareketleri olabiliyor. Şu anda bayram sonrası muhtemelen artık Ramazan’ın da tesiriyle eser toplamada birtakım badireler yaşandığını düşünüyorum. Bayram sonrası arzın kâfi düzeye gelmesiyle bu tartışmaları geride bırakacağımızı düşünüyorum.
FAHİŞ FİYATLA NASIL ÇABA EDİLECEK?
Makro çerçeveden, sektörel siyasetlere, rekabet hukukuna kadar bütüncül uğraş gerekiyor. Spekülatif hareket edenlere, rekabeti bozucu hareket edenlere hiçbir biçimde müsaade edilmemesi gerekiyor. İkincisi arzı artıracağız. Besinde, konutta, güçte hangi alanda bakarsanız bakın daha çok yatırımla daha çok konut ürettiğiniz vakit konut fiyatları aşağı gerçek sarfiyat fiyatlar şekillenir.
Daha çok güç ürettiğinizde yeni teknolojilerle daha verimli kullandığınızda fiyatlarda uzun ve orta vadede şekillenecektir. Konut, güç, besin konusunda güçlü bir çerçevemiz var. Önümüzdeki periyotta bunları adım adım hayata geçireceğiz. Kalıcı bir formda fiyatları düşürdüğünü daima birlikte göreceğiz.
ENFLASYON SEBEBİ İLE YENİ BANKNOTLAR BASILIR MI? DÖVİZ BASKILANIYOR SEÇİM SONRASI BİR ANDA YÜKSELECEK ÜZERE ARGÜMANLAR VAR NE DİYORSUNUZ?
Faiz konusunda makro, mikro, rekabet hukukuna varana kadar bütüncül hareket etmek gerekiyor. Rekabet hukukunun, tüketiciyi muhafaza hukukunun tüm dünyada olduğu üzere uygulanması lazım. Besinde konutta arzı artırmak gerekiyor. Daha çok yatırımla arz talep istikrarı sağlanmalı. Önümüzdeki devirde bunları adım adım hayata geçireceğiz. Arzı ve verimliliği artırıp kalıcı formda fiyatları düşüreceğiz.
Denge içinde orta vadeli perspektifle enflasyon meselesinden çıkılacak. Bir taraftan Türkiye’nin istihdam sorunu var. 3 yılda 6 milyon civarında atılım yaptı Türkiye 32 milyona çıktı. 6 milyon daha ekle 38 milyona çıkarmak istiyoruz. Bunu yapamazsak toplumsal güvenlik sistemi de zorlaşacak. Genç nüfus var, gençlere iş bulmamız lazım. Her konuta bir istihdam siyasetimiz da çok değerli.
“500 LİRALIK BANKNOTLARA TÜRKİYE’NİN GEREKSİNİMİ YOK”
Önümüzdeki devirde temel önceliğimiz enflasyonu düşürmek, 2-3 yılda tek haneye ulaşmak. Bugünkü enflasyonla spekülasyon yapılıyor lakin seçimden sonra belirsizliğin azaldığı ortamda enflasyon düşecektir. 500 liralık banknotlara Türkiye’nin muhtaçlığı yok. Özgür Döviz Kuru rejimine sahibiz, bundan vazgeçme planımız yok. Dövizde arz ve talep fiyatı belirler. Dönemsel hareketlenmeler her vakit olabiliyor. Dövizin arzı ve talebi geleceği yeri belirler. Cari açığı düşürme perspektifi olan Türkiye 100 milyar lira turizm, 400 milyar lira ihracat hedefliyor Türkiye 1,5 trilyon dolarlık ekonomiyi hedefliyor Türkiye. Döviz her vakit hareket edecektir, aşağı üst gidecektir. Temel olan gerçek döviz kurudur. Gerçek döviz kurunun istikrarlı seyir izleyeceğini düşünüyorum. İktisadın düşmanı belirsizliktir. Önümüzdeki devirde belirsizlikler azalacak, takımlar şekillenecek, istikrarlı ve inançlı ortamda bu bahisler şekillenecektir.
Afetler konusunu seçim beyannamesinde birinci husus yaptık. Kalıcı konutları inşa edeceğiz, 600 binin üzerinde konutu teslim edeceğiz. Altyapılarda da tahribat var. Bunlar yetmez diyoruz, önemli bir kalkınma atılımına muhtaçlık var. Buna dönük de yeni program öngörüyoruz. Buralardaki bölümleri özel programla desteklemeyi, nüfusun da tekrar geri gitmesini önemsiyoruz. Tarım, sanayi, turizmde neler yapacağız düşünüyoruz. Kaplıcalar, gastronomi çok değerli. Çok güzel üniversiteler oluşturup destekleyeceğiz. Yeni sanayi bölgeleri, uydu kentler politikalarımız yer almış durumda. Sarsıntı bölgemizi fiziki yapılar değil toplumsal ve ekonomik olarak da ihya etme durumu var.
2002 yılında bütçe tartışması yapılmıştı. Birinci AK Parti geldiğinde sorulmuştu, Cumhurbaşkanımız da kaynak Türkiye’dir demişti. Ülkemizin coğrafyasına, tarihine, genç nüfusuna, kurumsal duruşuna inançtır bu. Türkiye güçlü bir ülke. Sıkıntı koşullar altındayız, kabul ediyoruz. Enflasyonun tesirlerini azaltmak için siyasetler üstleniyoruz. Büyümenin üstünde refah hissesi vermeyi hedefliyoruz. Bütün bunların kaynağı Türkiye, itimat ve istikrarı sağladığımızda bunları görüyoruz.
20 yılda İstanbul’a dönük çok şey yapıldı. Altyapıya dönük çok sayıda iyileştirmeler yapıldı. Kriz yönetmek istemiyorsak risk yönetmek lazım. İstanbul ve Marmara ile ilgili özel bir husus açtık. Riski azaltmaya devam edeceğiz. İstanbul’da 2 tane uydu kentten bahsediyoruz. 500-500 olmak üzere 1 milyonluk nüfusu farklı alanlara taşıma gayemiz var. Bütünleşik kalkınma öneriyoruz.”