599 yıllık tarihi caminin ayarlarıyla oynadılar! 8 zelzele terazisinden biri dönüyor
Her gün onlarca yerli ve yabancı turistin ziyaret ettiği ve üretimi 1413 yılında başlayıp 1424 yılında tamamlanan 599 yıllık tarihi Yeşil Mescit’teki zelzele terazileriyle dikkat çekiyor. Taş çalışanlarının bin bir emekle yaptığı mermer silindir formundaki sarsıntı terazileri tarihi caminin yapısında hasar olup olmadığı hakkında bilgi edinmeyi sağlıyor. 6 asırdır birçok sarsıntı ve sarsıntıya maruz kalan tarihi caminin 8 zelzele terazisinden günümüzde sırf bir tanesi dönüyor. Camiyi ziyaret eden meraklı turistlerin terazileri gereksiz çevirmesi sonucu yıprandığı düşünülüyor.
Dönmeyen 7 mermer silindirin bakımsızlıktan kaynaklandığını söyleyen Sanat Tarihçisi Dr. Doğan Yavaş, ayrıyeten tarihi camiyi ziyaret eden meraklı turistlerin zelzele terazilerini gereksiz kullandığını tabir etti. 8 sarsıntı terazisinden birinin hala rahatlıkla döndüğünü ve tarihi caminin sarsıntıya sağlam olduğunu söyleyen Sanat Tarihçisi Doğan Yavaş, “İnsanlar bu zelzele terazilerini mimarlara bağlıyor lakin bunları yapan taş ve mermer ustaları. Her usta bir mühendis birebir vakitte. Yeşil Mescit’te 8 adet bu sarsıntı terazisinden var. Hepsi oynuyor ancak dönmüyor. Tamir sırasında bir elden geçirilmesi düşünüldü lakin zıvanalarının uçları kırıldığı için bir sorun çıktı lakin yapılmalıydı. 1424 yılından beri günümüze kadar tam 600 yıldır sarsıntıya, sarsıntıya meydan okuyan bir yapıdan bahsediyoruz. En büyük sarsıntı 1855 yılında meydana gelen zelzeledir ve o zelzelede Yeşil Cami’nin yalnızca kubbesindeki sıvaları dökülmüş, kalem işleri yok olmuştur. Ancak bunun dışında cami sapasağlam ayakta kalmıştır. Zelzele terazilerinin de bakımı yapılsaydı onlar da bugün dönüyor olacaktı” halinde konuştu.
YEŞİL CAMİ’NİN EN ÇOK ZELZELE TERAZİSİ BULUNAN YAPI OLDUĞU SAV EDİLİYOR
Diğer mescitlerdeki zelzele terazilerinin çoklukla mihrapta yer aldığını söyleyen Yavaş, Yeşil Mescit’teki sarsıntı terazilerinin harem ve son cemaat yerinde olduğunu söz etti. Mihrabın mozaik çinilerle süslendiğini söyleyen Yavaş, “Eğer bu mihrap mermerden yapılsaydı 2 yanındaki sütunlar da dönüyor olacaktı. Zıvanaları ile birlikte görüyor olacaktık ve hatta döndürecektik. Fakat mozaik çiniden inşa edildiği için maalesef bu talihimiz yok. Öbür yapılarda daima mihraplarda görürüz bu zelzele terazilerini fakat Yeşil Mescit’te hem haremde hem de son cemaat yerinde görülüyor. Toplam 8 sarsıntı terazisi var ve tam araştırılmadı ancak tahminen de en çok zelzele terazisine sahip olan yapı diyebiliriz” dedi.