Deniz Kâşifi Akdeniz’de

GÖKHAN KARAKAŞ İstanbul – İnsansız su altı planörü glider aygıtı Deniz Kâşifi, Türkiye ile KKTC ortasındaki bölgede ilkbahar sonu ve yaz başında sistemli gerçekleşen iki tabiat olayının daha yeterli anlaşılması için data toplayacak. Ocak ayında Marmara Denizi’nde çalışan derin deniz aygıtı, İstanbul Boğazı’ndan başlayan akıntının yarattığı değişiklikleri ve oksijen dağılımını incelemişti.

Türkiye ile KKTC ortasındaki deniz alanında gerçekleşecek 20 günlük bilim seferinde yüksek çözünürlüklü ölçüm çalışmaları yapılacak. ODTÜ Bilim II gemisinden denize indirilecek Deniz Kâşifi, Doğu Akdeniz’de ilkbahar sonu ve yaz başında gerçekleşen iki tabiat olayını araştıracak. Bilim insanları, havanın ve denizin ısınmasıyla alt ve üst su katmanlardaki sıcaklık farkı, denizde sirkülasyonu etkileyen bir katmanlaşma başlattığını ve iki tabakanın yakınlaşmasıyla besin tuzlarının derinden yüzeye taşındığını açıkladı. Katmanlaşmanın, mikroskobik bitkisel organizmalar olan fitoplankton için gerekli besin tuzlarının yüzeye taşınmasına mahzur olduğunu vurgulayan bilim insanları, son teknolojiyle donatılan Deniz Kâşifi’nin uzun mühlet çalışma yeteneğiyle kıymetli bilgiler edineceklerini vurguladı.

Besin tuzu ölçümü yapıyor

Deniz Kâşifi’nin en değerli özelliği gemiden bağımsız ve uzun müddet sualtında kalabilmesi. Belirlenen rotada 100 güne kadar ölçüm yapabilen ve bin metre derinliğe kadar inebilen aygıt, sıcaklık, tuzluluk, oksijen, klorofil, bulanıklık üzere su kolonunun özelliklerini ölçebilen çok çeşitli sensörlerle donatıldı. Benzerlerinden ayıran öbür bir özelliği ise taşıdığı gerçek vakitli azot ölçebilen sensörü. Besin tuzu ölçümü yapabilen son teknoloji sensör, ODTÜ’nün deniz kirliliğiyle ilgili tahlil teklifleri için kıymetli datalar topluyor.