Prof. Dr. Naci Görür’den Muğla zelzelesi sonrası haritalı uyarı!
Muğla’nın Ula ilçesinde 4,0- 4,1 büyüklükte meydana gelen sarsıntıların akabinde Prof. Dr. Naci Görür, dikkat çeken harita paylaşıp ikazda bulundu.
Prof. Dr. Naci Görür, Twitter hesabından paylaşımında bulunarak şu sözlere yer verdi:
“Muğla’nın Ula etrafında 4,0-4,1 büyüklükte sarsıntılar oluyor. Sarsıntılar Gökova Fayı üzerinde ve Muğla-Yatağan Fayına yakın. Muğla fayında sarsıntılar ekseriyetle doğudan batıya göç ediyor. Bu bölgede en yakın sarsıntılar 2004 (5,4), 2005 (5,2) ve 2017 (6,6) oldu”
MECLİS ARAŞTIRMA KURULU’NDA SUNUM
Naci Görür, Nisan ayının başında Kahramanmaraş merkezli zelzelelerin araştırılması için kurulan Meclis Araştırma Komitesi’ne görüşlerini paylaştı. Prof. Dr. Görür, “Eğer İstanbul’da beklenen sarsıntı olursa; İstanbul’daki iş dünyasının sarsıntıya olan bu hazırlıksızlığı nedeniyle Marmara’daki iktisat çarkları durur. Marmara’daki iktisadın çarklarının durması demek; Türkiye’nin ekonomik manada diz üstü çökmesi demek” dedi.
Kahramanmaraş merkezli sarsıntıların araştırılması için kurulan Meclis Araştırma Komitesi, AK Parti Afyonkarahisar Milletvekili Veysel Eroğlu başkanlığında toplandı. Kurula, Bilim Akademisi Üyesi, Yer bilimci Prof. Dr. Naci Görür de çevrim içi olarak sunum yaptı. Prof. Dr. Görür, sarsıntının Türkiye’nin bir gerçeği olduğunu ve bugünkü zelzelelerin düzeneğinin 13 milyon sene evvel oluştuğunu aktardı. Sarsıntının engellenemez bir afet olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Görür, sarsıntıya dirençli yerleşim alanlarının oluşturulması gerektiğini söyledi. Prof. Dr. Görür, kurulun da bu mevzu üzerinde durması gerektiğini, bunun bir numaralı mevzu olduğunu belirtti.
‘6 BİLEŞEN ZELZELEYE DİRENÇLİ OLMALI’
Bir kentin; yönetici, halk, altyapı, yapı stoku, etraf ve ekosistem ile iktisat olmak üzere 6 bileşenden oluştuğunu söyleyen Prof. Dr. Görür, evvel bu 6 bileşenin sarsıntıya dirençli hale getirilmesi gerektiğini vurguladı.
Kentlerdeki yöneticilerin zelzeleyle ilgili şuurunun ve afet idaresi ismine bilgi birikiminin, zelzeleye maruz kalmadığı sürece oluşamayabileceğini söyleyen Prof. Dr. Görür, “Halbuki kent, sarsıntılardan en çok etkilenecek topluluktur. Onun yöneticisinin herkesten fazla sarsıntıyla alakalı bilgi birikiminin olması gerekir. Onun için bu yöneticiler atanmadan evvel gerekli eğitimden geçirilmelidir. Bir kente yönetici olacaksan bu temel zelzele bilgileri alman gerekir” dedi. Yöneticilerin ‘mikro bölgeleme’ kılavuzlarına sahip olması gerektiğini aktaran Prof. Dr. Görür, “Bu ‘mikro bölgeleme’, bulunduğu kentin en temel özellikleridir. Bunun, yöneticinin elinin altında olması gerekirken maalesef İstanbul hariç bizim ülkemizde bu çalışmalar yanlışsız dürüst hiçbir yerde tam manasıyla mevcut değildir. Kentin bütün idaresi, bu mikro bölgelemenin süzgecinden geçmeli. Kent idaresinde asıl işveren tabiatın kendisi olacaktır” diye konuştu.
‘HALKI EĞİTMEK ZORUNDAYIZ’
Bir kentin sarsıntı dirençli olmasının, halkın sarsıntı şuurlu olmasından geçtiğini belirten Prof. Dr. Görür, “Deprem kültürü olmayan halk, o kentin sarsıntı dirençli olmasına asla müsaade etmez. Ne yapar, yöneticileri yanlışsız olmayan işlere yönlendirir, proje dışı uygulamalar yapar. Bilhassa yöneticileri imar affına zorlar ve onu da hünermiş üzere kullanır. Bu tavırdaki bir halkla siz bu kenti, zelzele kültürlü yapamazsınız. O yüzden halkı eğitmek zorundayız” dedi.
Prof. Dr. Görür, kentlerin inşasında altyapının ehemmiyetine de dikkat çekerek, şöyle konuştu: “Bugünkü zelzele bölgesine bakın, ne durumdalar. Neden? Zira büyük ölçüde yanlış yapıldıkları için bu haldeler. Doğal gaz şebekesi yangınlara neden oluyor, içme suyu şebekesi birçok yerde yok, kanalizasyon birbirine karışmış durumda. Bu, değerli ölçüde kenti yaşanamaz hale getiriyor. Bu yüzden zelzele gelmeden evvel kentin altyapısını elden geçirip, sarsıntı dirençli hale getirmeliyiz. Evvel kentin yapı stokunu incelersiniz; zelzele dirençli olmayan binaları belirler ve bunları ya yıkar ya da güçlendirirsiniz. Ya da bu işler baştan yapılmalı. Şayet bütün kentlerimizde yapı yönetmeliklerine uygun binalar yapılmış olsaydı, birtakım yasa dışı işlere tevessül edilmemiş olsaydı; binalarımız zelzelede bu kadar makus performans vermezdi.”
‘BU SİNSİ TEHLİKE İNSANLARIMIZI YOK EDER’
Çevre ve ekosistemin kenti oluşturan başka bileşen olduğunu aktaran Prof. Dr. Görür, “Deprem, en büyük etraf felaketi. İstanbul bölgesinde sarsıntı olduğunda 100 milyon tona varan moloz ortaya çıkıyor. Molozun içerisinde demir, evsel atıklar, kimyevi hususlar ve asbest var. Şayet siz bir sarsıntı kentinde; zelzele olmadan evvel çıkabilecek molozları evvelden hesaplayıp, bunları bertaraf edecek planları evvelce yapmazsanız; bunları getirir rastgele dökersiniz. Bu döküntünün içinde kanserojen hususlar toprağa yayılır ve yer altı suyunu kirletir ve bu da toprağınıza gelir. Sarsıntının 2 dakikada öldürdüğü binlerce insanın daha fazlasını bu sinsi tehlike, yok etmeye devam eder” diye konuştu.
‘DEPREM, ÇOK BÜYÜK BİR EKONOMİK FELAKETTİR’
Bu 6 bileşenden iktisadın kıymetine ayrıyeten dikkat çeken Prof. Dr. Görür, “Deprem, çok büyük bir ekonomik felakettir. Gaziantep ve Kahramanmaraş’a bakın; o bölge iktisadın çarklarının döndüğü bir üretim bölgesiydi lakin bugün ekonomin çarkları durdu. Bu durumda o bölgeyi, 10-15 yılda eski durumuna getiremezsiniz. Orada iktisat bu duruma gelince o yöredeki insanların geçim durumu da ayrıyeten düşünülmesi gereken bir şeydir” dedi.
Olası İstanbul zelzelesinin de Türkiye iktisadını önemli biçimde sarsacağını belirten Prof. Dr. Görür, “Eğer İstanbul’da beklenen zelzele olursa; İstanbul’daki iş dünyasının sarsıntıya olan bu hazırlıksızlığı nedeniyle Marmara’daki iktisat çarkları durur. Marmara’daki iktisadın çarklarının durması demek; Türkiye’nin ekonomik manada diz üstü çökmesi demek. Türkiye, diz üstü çökerse ekonomik ve siyasi bağımsızlığını kaybeder diye çok kaygı ediyorum” dedi.
‘TÜRKİYE’Yİ 20 YILDA DİRENÇLİ HALE GETİREBİLİRİZ’
Türkiye’de bir afet bakanlığı kurulması gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Görür, “İklimi de göz gerisi etmeyelim. İklim de bir afet olarak bizi vurmaya başlayacak. Görüyorsunuz; kimi yerler kurak, kimi yerlerde ani yağışlarla seller oluyor. Bu durumda bizim yapacağımız, afet bakanlığı kurulduktan sonra o bakanlık belirli bir müddet göz bebeğimiz olacak ve en fazla bütçe verilen bakanlık olacak. Yıllık yahut 5 yıllık planlar dahilinde zelzele nesillerindeki yerleşim alanlarından işe başlayacak. İstanbul’u 20 senede zelzele dirençli hale getiremedik ancak sizi temin ederim 20 yıl içerisinde bütün Türkiye’yi zelzele dirençli hale getirebiliriz” diye konuştu.
‘BU BÖLGE ETKİN FAY ÇİZGİLERİYLE KAPLI’
Prof. Dr. Görür ayrıyeten Kahramanmaraş merkezli sarsıntılardan etkilenen vilayetlerdeki tekrar yapılanma faaliyetlerine yönelik ikazlarda bulundu. Zelzelede hasar gören vilayetlerde, başka vilayetlerden farklı bir yapılaşmaya gidilmesi gerektiğine dikkat çeken Prof. Dr. Görür, “Antakya’dan Diyarbakır’a kadar olan jenerasyon içerisinde hakikat dürüst yerleşime uygun alan bulamazsınız. Yerleşime uygunluk fikrinden vazgeçmek lazım. Zira bu bölgenin tümü etkin fay çizgileriyle kaplı. Bu bölgeyi öteki bölgelerden farklı düşünmeniz lazım. Burayı tekrar inşa edecekseniz; çok özel inşaat, mimari, müteahhitlik yolları kullanacaksınız. Burayı bir an evvel bitirelim derseniz; buraları sarsıntı dirençli hale getiremezsiniz. O bölgede de inşaat metrekaresi tıpkı olmaz. Öbür bölgede 10 bin liraysa burada 25-30 bin lirayı harcamayı da göz önüne almak lazım” dedi. (DHA)