Güneş yanığı deyip geçmeyin! ‘İyileşmeden asla dışarı çıkmayın’
Yaz aylarında güneş altında kaldığımızda en yaygın görülen sıhhat problemlerinden biri güneş yanıkları oluyor. Ekseriyetle açık renk cilde sahip olan şahısları daha fazla etkileyen güneş yanıklarında yanlışsız müdahale ve tedavi büyük kıymet taşıyor. Bunun nedeni ise saf sandığımız pek çok tekniğin güneş yanıklarını daha da kötüleştirmesi. Cildimize süreceğimiz yoğurt üzere süt eserlerinde bulunan bakterilerin ikincil bir enfeksiyona neden olabileceğini söyleyen Dermatoloji Uzmanı Dr. Öğretim Üyesi Ceyda Çaytemel, güneş yanıklarında cildin güzelleşmeden asla dışarıya çıkılmaması gerektiğini belirtti.
“Vücudunuzdaki sıvı kaybını yerine koymak için bol sıvı tüketmeli ve tahriş etmeyecek bir nemlendiriciyle cildinizi sık sık nemlendirmelisiniz” diyen Dr. Ceyda Çaytemel, “Ağrı ve kızarıklığı hafifletmek için soğuk suyla ıslatılmış havlu üzere soğuk kompresler de yarar sağlar” bilgisini paylaştı.
Dermatoloji Uzmanı Dr. Öğretim Üyesi Ceyda Çaytemel, güneş yanığında dikkat edilmesi gereken kuralları anlatarak, değerli teklif ve ikazlarda bulundu.
HEM UVA VE HEM DE UVB’YE MARUZ KALIYORUZ
Cildin ultraviyole (UV) ışığına çok maruz kalmasına verdiği reaksiyon güneş yanığı olarak tanımlanıyor. Güneş nedeniyle hem UVA hem de UVB radyasyonuna maruz kalıyoruz. UVB radyasyonu eritem, bir öbür deyişle kızarıklık oluşturmada UVA’dan çok daha güçlü bir tesire sahip. Aşırı ve ani maruziyet sonucunda cilt kendisini korumak için kalınlaşıyor ve melanin denilen renk pigmentini daha fazla üretmeye başlıyor. Bunun sonucunda da güneş yanığı oluşuyor.
Zararlı güneş ışınlarının cilt bağışıklığını baskılamasına ek olarak cilt hücrelerinde direkt DNA hasarına da yol açabildiğini vurgulayan Dr. Ceyda Çaytemel, “Güneş ışınlarına sık maruz kalındığında DNA hasarı kalıcı hale gelebiliyor ve bu tablo cilt kanserleri için kıymetli bir risk oluşturuyor. 10 yılda beş güneş yanığı yahut her 10 yılda bir güneş yanığı oluşumu, ölümcül bir kanser tipi olan melanom riskini üç katına kadar artırabiliyor“ dedi.
“Güneş yanığı ultraviyole ışınlarına maruz kalındıktan sonraki 4 saat içinde ciltte kızarıklık ile kendini gösteriyor. Ek olarak ciltte hassasiyet, ağrı, sıcaklık ve ödem oluşumu, ileri evrelerde de su toplaması görülebiliyor. Çoklukla kızarıklık hafiflemeye başladıktan ve yanıktan 4-7 gün sonra ciltte soyulmalar başlıyor. Şiddetli tepkilerde ateş, titreme ile halsizlik üzere sistemik semptomlar gelişebiliyor ve termal yanıklara benzeri tedavi için hastanede yatarak tedavi gerektirebiliyor.” Dermatoloji Uzmanı Dr. Öğretim Üyesi Ceyda Çaytemel
‘ŞİDDETLİ HADİSELERDE KIZARIKLIK UZUN SÜRÜYOR’
Güneş yanığı tedavisinde orta ve şiddetli tablolarda yangıyı azaltması için düşük güçteki kortizonlu kremler sorunlu bölgeye kısa müddetli uygulanabiliyor. Birtakım ağrı kesici haplar da ağrı denetiminde yardımcı oluyor.
Geniş alanları tutan yanıklarda ve ateş titreme ile halsizlik üzere şikâyetlerde kesinlikle tabibe başvurulması gerektiği ihtarında bulunan Dr. Öğretim Üyesi Ceyda Çaytemel, “Geniş alanları tutan şiddetli güneş yanıkları sıvı-elektrolit dengesizlikleri ile kalp ve böbrek problemlerine yol açabiliyor. Hastanede yatırılarak takip edilmesi gerekiyor. Ayrıyeten yaralarda iltihap ve akıntı varsa ikincil gelişebilen enfeksiyonlar açısından doktor muayenesi son derece kıymet taşıyor. Tedaviyle birlikte güneş yanıkları ortalama 3-5 gün içerisinde düzgünleşiyor ve yaklaşık bir hafta içinde ciltte soyulmalar başlıyor. Lakin şiddetli olaylarda bazen kızarıklık uzun sürebiliyor” diye konuştu.
GÜNEŞ YANIĞINDA 10 KIYMETLİ KURAL
Dermatoloji Uzmanı Dr. Öğretim Üyesi Ceyda Çaytemel, güneş yanığının süratle uygunlaşması için dikkat edilmesi gereken kuralları şöyle sıraladı:
1- Güneş yanığı oluştuğunda güzelleşmeden katiyen güneşe çıkmayın.
2- Bedeninizdeki sıvı kaybını yerine koymak için bol bol su tüketin.
3- Isıyı cilde hapsederek ağrıyı daha da kötüleştirmesi nedeniyle yağlı bir krem yahut merhem sürmeyin.
4- Cildinizi tahriş etmeyecek bir nemlendiriciyle cildinizi bol bol nemlendirin.
5- Ağrı ve kızarıklığı hafifletmek için soğuk kompres (soğuk suyla ıslatılmış havlu) uygulayabilirsiniz.
6- Ilık duş almanız cildinizde rahatlama sağlayabiliyor.
7- Yoğurt güneş yanıklarında sık kullanılsa da soğuk kompresten daha yeterli bir tesir göstermiyor. Ayrıyeten süt eserlerinde bulunan bakteriler enfeksiyona yol açabileceği için önerilmiyor. Yoğurdun yanı sıra içinde bulunan hususların tahriş oluşturabilmesi nedeniyle cildinize diş macunu sürmeyin.
8- Ciltte tepkilere sebep oldukları için kimi ağrı kesici kremler ve lokal anestezik kremleri hekiminize müracaattan kullanmayın.
9- Cildin nefes almasını ve kendini güzelleştirmesini önlemesi nedeniyle bedeninizi sıkan dar kıyafetler giymeyin.
10- Cildinizde oluşan kabarcıkları patlatmaya çalışmayın, kalan deri kesimi doğal bir yara örtüsü misyonu görüyor. Böylelikle yaralarınızın daha süratli düzgünleşmesini sağlıyor ve mikrop kapmasını önlüyor. Gerekirse gazlı bezle kapatabilirsiniz. Rastgele bir kabarcık zaten patlarsa, topikal bir antibiyotik merhem uygulayabilirsiniz.